Lùi xe vào chỗ đỗ

Lùi xe là lúc bạn nhìn kém nhất: phía sau xe có những vùng gương không thấy, xe lại đi theo hướng ngược với tư thế ngồi. Bài này gom những việc giúp bạn lùi ô tô vào chỗ đỗ an toàn: luật cấm lùi ở đâu, cách quan sát, dùng camera lùi, nhờ người hướng dẫn, và các bước lùi vào ô đỗ.

Luật nói gì về lùi xe

Điều 16 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có hai khoản ngắn.

Khoản 1: khi lùi xe, người lái phải quan sát hai bên và phía sau xe, có tín hiệu lùi và chỉ lùi khi bảo đảm an toàn.

Khoản 2: không được lùi xe ở đường một chiều, khu vực cấm dừng, trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường, nơi đường bộ giao nhau, nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, nơi tầm nhìn bị che khuất, trong hầm đường bộ, trên đường cao tốc.

Câu 85, câu 58 và câu 86 bên dưới đều là câu điểm liệt với hạng B trở lên. Với chuyện đỗ xe, hai điểm cần nhớ:

• Khu vực cấm dừng thì cũng không được lùi. Thấy biển cấm dừng, đỗ thì đi tiếp tìm chỗ khác, không lùi lại.
• Lỡ qua chỗ đỗ ở nơi đường giao nhau, trên đường một chiều thì không lùi lại, mà đi vòng để quay lại.

Nơi tầm nhìn bị che khuất thì không được lùi xe, kể cả khi lùi thật chậm hay bấm còi trước (câu 86).

Quan sát: gương, quay đầu và kiểm tra quanh xe

Phần này và các phần sau là kỹ thuật lái, tổng hợp từ hướng dẫn trên báo và của hãng xe, không phải quy định.

Nhìn quanh xe trước khi lên xe. Trẻ nhỏ, vật thấp, cột, bồn cây sát đuôi xe có thể nằm ngoài tầm gương. Nếu không chắc khoảng trống phía sau, hãy dừng xe, kéo phanh tay và xuống xem.

Chỉnh gương trước khi lùi. Gương trong xe và hai gương ngoài phải nhìn được phía sau và hai bên thân xe. Gương ngoài thường là gương cầu lồi: vật trong gương ở gần hơn so với bạn tưởng.

Quay đầu nhìn trực tiếp. Gương chỉ hỗ trợ tầm nhìn, không thay cho việc quay đầu nhìn qua vai, nhất là với người mới chưa quen kích thước xe. Ở chỗ hẹp, nhìn cả hai bên để gương ngoài không quệt vào tường, cột.

Câu 246 là câu điểm liệt với hạng B trở lên. Đáp án nêu đủ ba hướng phải nhìn: "Quan sát bên trái, bên phải, phía sau xe" (câu 246). Hai phương án sai đều chỉ nhìn phía trước và lùi "với tốc độ nhanh".

Lùi thật chậm. Thả phanh từ từ cho xe lùi chậm, đủ để bạn dừng ngay khi có người, xe đi vào phía sau. Không chắc xe đang lùi về đâu thì dừng lại, tiến lên chỉnh rồi lùi lại.

Camera lùi và cảm biến: hỗ trợ, không thay mắt

Nhiều xe có camera lùi và cảm biến khoảng cách. Chúng giúp thấy vùng sát đuôi xe mà gương không thấy, nhưng có giới hạn. Sách hướng dẫn của hãng xe Kia ghi rõ:

• camera không bao quát toàn bộ vùng phía sau xe;
• hình trên màn hình có thể khác khoảng cách thật tới vật;
• ống kính bám bẩn thì camera có thể hoạt động không đúng, nên giữ ống kính sạch.

Vì vậy, người lái vẫn phải tự quan sát qua gương và nhìn trực tiếp quanh xe. Xe không phải đời nào cũng có camera, cảm biến, và thiết bị cũng có thể hỏng. Mỗi xe có cách hiển thị đường dẫn hướng trên màn hình khác nhau; đọc sách hướng dẫn của chính xe bạn để hiểu các vạch đó.

Nhờ người hướng dẫn

Ở bãi đỗ chật, sân nhà, hầm gửi xe, có người đứng ngoài chỉ dẫn sẽ giúp bạn thấy chỗ mình không thấy. Hướng dẫn an toàn của cơ quan an toàn lao động Anh (HSE) và Sở Giao thông bang Kentucky (Hoa Kỳ) có mấy nguyên tắc dễ áp dụng:

• Thống nhất cách ra hiệu trước khi bắt đầu lùi: tay chỉ hướng nào là đánh lái hướng nào, ra hiệu thế nào là dừng.
• Người hướng dẫn đứng ở chỗ an toàn, nhìn được vùng phía sau xe, không đứng trên đường xe lùi.
• Bạn phải luôn nhìn thấy người hướng dẫn. Mất dấu người đó trong gương hay qua cửa kính thì dừng xe ngay, chờ họ về lại chỗ bạn nhìn thấy.

Người hướng dẫn chỉ giúp bạn quan sát. Quan sát và chỉ lùi khi bảo đảm an toàn vẫn là việc khoản 1 Điều 16 đặt cho người lái. Trên đường, nơi tầm nhìn bị che khuất thì vẫn không được lùi, dù có người chỉ dẫn (khoản 2 Điều 16).

Các bước lùi vào ô đỗ

Kiểu đỗ này là đỗ vuông góc, xe nằm trong ô kẻ vạch cạnh các xe khác, hay gặp ở bãi đỗ, hầm gửi xe. Kiểu đỗ dọc lề đường (chen giữa hai xe) có ở bài Đỗ xe song song bên lề đường.

1. Chọn ô và báo hiệu. Chọn ô trống, chắc chắn ô đó được phép đỗ (không phải chỗ dành riêng, không có biển cấm). Bật tín hiệu để xe phía sau biết bạn sắp dừng và lùi. Khi ra, vào vị trí dừng, đỗ trên đường, điểm a khoản 3 Điều 18 của Luật yêu cầu có tín hiệu báo cho người khác biết.

2. Lấy góc. Nếu phía trước thoáng, tiến xe qua ô đỗ một đoạn và đánh lái ra xa phía ô đỗ, để đuôi xe hướng chéo vào ô. Có góc chéo sẵn thì lùi vào ô dễ hơn.

3. Lùi chậm, đánh lái về phía ô. Quan sát gương bên phía ô đỗ để thấy xe bên cạnh và vạch kẻ, quay đầu nhìn phía sau. Giữ thân xe cách đều xe hai bên.

4. Trả lái khi xe đã thẳng. Khi thân xe gần song song với vạch kẻ, trả vô lăng về thẳng và lùi tiếp. Lệch thì tiến lên một chút để chỉnh rồi lùi lại.

5. Dừng đúng chỗ. Lùi chậm tới khi xe nằm gọn trong vạch kẻ, không chạm tường hay xe phía sau. Kiểm tra lại rồi mới về số đỗ, kéo phanh tay, tắt máy.

Khi bạn là xe đi qua

Xe khác đang lùi vào hay lùi ra khỏi chỗ đỗ thì người lái xe đó nhìn kém. Bạn nên nhường cho họ lùi xong.

Câu 579 · Chương VI

Bạn xử lý như thế nào khi xe phía trước đang lùi ra khỏi nơi đỗ?

1. 1Chuyển sang nửa đường bên trái để đi tiếp.
2. 2Bấm còi, nháy đèn báo hiệu và đi tiếp.
3. 3Giảm tốc độ, dừng lại nhường đường.

Hiện đáp án

Đáp án là "Giảm tốc độ, dừng lại nhường đường" (câu 579), không bấm còi, nháy đèn rồi đi tiếp, không lấn sang nửa đường bên trái.

Tóm lại

• Không lùi ở đường một chiều, khu vực cấm dừng, phần đường cho người đi bộ qua đường, nơi đường giao nhau, nơi giao cắt đường sắt, nơi tầm nhìn bị che khuất, trong hầm, trên cao tốc (khoản 2 Điều 16).
• Khi lùi: quan sát hai bên và phía sau, có tín hiệu lùi, lùi chậm, chỉ lùi khi an toàn (khoản 1 Điều 16).
• Gương, camera, cảm biến chỉ hỗ trợ. Quay đầu nhìn trực tiếp và kiểm tra quanh xe khi không chắc.
• Người hướng dẫn đứng chỗ an toàn, ngoài đường xe lùi; mất dấu người đó thì dừng ngay.
• Lùi vào ô: lấy góc, lùi chậm đánh lái về phía ô, trả lái khi xe thẳng, lệch thì tiến lên chỉnh lại.

Các câu hỏi trong bài trích từ bộ 600 câu hỏi sát hạch, áp dụng đến hết 28/02/2027. Xem thêm Điểm mù của ô tô và xe tải và Lần đầu lái ô tô ra đường: chuẩn bị gì.