Lái xe an toàn khi trời mưa bão

Mưa làm ba thứ cùng lúc xấu đi: bạn nhìn kém hơn, người khác khó thấy bạn hơn, và xe cần quãng đường dài hơn để dừng. Luật không có một con số tốc độ riêng cho trời mưa, nhưng yêu cầu rõ ba việc: bật đèn, giảm tốc độ, giữ khoảng cách xa hơn. Phần còn lại là kỹ năng để xe không trượt, không chết máy giữa đường ngập.

Luật nói gì về lái xe khi trời mưa

Bật đèn. Khoản 1 Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024: người lái xe phải bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18 giờ hôm trước đến 06 giờ hôm sau, hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn. Nghĩa là mưa giữa trưa cũng phải bật đèn.

Giảm tốc độ. Điều 12 của Luật yêu cầu:

• tốc độ phải phù hợp với điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết (khoản 2);
• phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại khi trời mưa, gió, sương, khói, bụi, mặt đường trơn trượt, lầy lội, có nhiều đất đá, vật liệu rơi vãi (điểm m khoản 3).

Tốc độ tối đa ghi trên biển là giới hạn cho điều kiện bình thường, không phải tốc độ nên chạy khi mưa.

Không vượt khi không an toàn. Điểm e khoản 6 Điều 14 cấm vượt xe khi điều kiện thời tiết hoặc đường không bảo đảm an toàn cho việc vượt.

Khoảng cách an toàn: xa hơn mức cho đường khô

Thông tư 38/2024/TT-BGTVT (đến nay vẫn đang áp dụng, bản hợp nhất mới nhất là 74/2026/VBHN-TT-BXD) quy định khoảng cách an toàn tối thiểu khi mặt đường khô ráo, không sương mù, đường thẳng, tầm nhìn tốt:

Dưới 60 km/h, người lái tự chủ động giữ khoảng cách phù hợp với mật độ xe và tình hình thực tế.

Khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường quanh co, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, Thông tư yêu cầu người lái giữ khoảng cách lớn hơn trị số ghi trên biển báo hoặc trị số trong bảng trên (điểm b khoản 2 Điều 11). Thông tư không ghi lớn hơn bao nhiêu; cách an toàn là vừa giảm tốc độ vừa nới rộng khoảng cách cho tới khi bạn đủ thời gian phản ứng.

Bảng khoảng cách này cũng có trong bộ câu hỏi sát hạch, xem Khoảng cách an toàn giữa hai xe: các câu cần nhớ.

Lái ô tô dưới mưa: những việc cần làm

Câu này là câu điểm liệt với hạng B trở lên, và tóm gọn cách lái khi mưa: giảm tốc độ, tăng cường quan sát, không phanh gấp, không tăng ga hay đánh lái đột ngột, bật đèn chiếu gần, chỉnh gạt nước phù hợp. Mặt đường ướt làm bánh xe bám kém. Mọi thao tác gấp, dù là phanh, ga hay lái, đều dễ làm xe trượt.

Khi mưa to hoặc sương mù làm tầm nhìn kém, phải giảm tốc độ, giữ khoảng cách an toàn, bật đèn sương mù và đèn chiếu gần. Không bật đèn pha: ánh sáng mạnh phản chiếu lại từ màn mưa, sương làm bạn nhìn kém hơn và làm chói mắt xe khác.

Nếu mưa quá to, không nhìn rõ đường, hãy tìm chỗ an toàn ngoài phần đường xe chạy để dừng chờ. Nếu buộc phải đỗ chiếm một phần đường xe chạy vì sự cố, khoản 7 Điều 18 Luật yêu cầu báo hiệu bằng đèn khẩn cấp hoặc đặt biển cảnh báo phía sau xe.

Đường trơn: giữ vững tay lái, đi chậm ở số thấp, giữ đều ga, không lấy nhiều lái, không đánh lái ngoặt và phanh gấp (câu 226, câu điểm liệt với hạng B trở lên). Xe số tự động thì về số thấp, kết hợp phanh chân để giảm tốc độ (câu 237).

Đi qua đường ngập

Trước hết phải quan sát, ước lượng độ sâu xem xe có qua được an toàn không. Nếu qua được thì về số thấp, giữ đều ga, giữ vững tay lái để đi liền một mạch. Tăng giảm ga liên tục hoặc đạp hết côn dễ làm nước tràn vào và chết máy giữa dòng. Không chắc thì đừng cố qua, tìm đường khác.

Với ô tô điện, bộ câu hỏi còn lưu ý: tìm hiểu khả năng lội nước của xe, đi đều, đi chậm để không tạo sóng, không dừng xe trên đường ngập (câu 263).

Nếu bạn đi xe máy

Không dùng ô. Khoản 3 và khoản 4 Điều 33 Luật cấm cả người lái và người ngồi sau xe mô tô, xe gắn máy sử dụng ô.

Câu này là câu điểm liệt với hạng B trở lên và hạng B1. Không có ngoại lệ "khi trời mưa" hay "khi không có áo mưa".

Phòng CSGT Công an TP.HCM có thêm các khuyến cáo cho mùa mưa:

• Không dừng xe dưới gầm cầu, trong hầm chui để trú mưa hay mặc áo mưa. Việc này gây ùn tắc và dễ bị xe phía sau đâm vào. Luật cũng cấm dừng, đỗ xe ở gầm cầu vượt, trừ những nơi cho phép (điểm d khoản 4 Điều 18).
• Không dừng đột ngột giữa đường để mặc áo mưa. Muốn dừng thì xi nhan, tấp vào lề an toàn.
• Tà áo mưa không được che đèn, xi nhan, gương. Tà sau nên ngồi đè lên để gió không cuốn vào bánh xe.
• Hạn chế đi vào đầu cơn mưa giông, khi gió mạnh có thể làm đổ cây, biển quảng cáo.
• Giảm tốc độ ở nơi ngập sâu, chọn đường tránh nếu có thể, vì nước ngập dễ làm chết máy.

Đừng phóng nhanh, vượt ẩu cho kịp về trước cơn mưa. Đó là lúc dễ gặp nạn nhất.

Khi có bão

Khi có bão hoặc mưa giông lớn, CSGT khuyến cáo hạn chế ra đường nếu không thật cần thiết. Nếu đang đi:

• Không dừng, trú mưa dưới gốc cây lớn, gần cột điện, đường dây điện, biển quảng cáo.
• Chấp hành mệnh lệnh, hướng dẫn của lực lượng chức năng, nhất là khi có đoạn đường bị cấm. Tự tìm đường khác hoặc chỗ dừng an toàn.
• Nhường đường cho xe cứu nạn, cứu hộ. Xe đi làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai là xe ưu tiên. Khi có tín hiệu của xe ưu tiên, bạn phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường (khoản 1 và khoản 5 Điều 27 Luật).

Tóm lại

• Trời mưa phải bật đèn chiếu sáng phía trước, kể cả ban ngày.
• Giảm tốc độ và giữ khoảng cách lớn hơn mức quy định cho đường khô.
• Không phanh gấp, không đánh lái đột ngột. Bật đèn chiếu gần, không bật đèn pha.
• Đường ngập: ước lượng trước, số thấp, đều ga, không dừng giữa dòng.
• Xe máy: không dùng ô, không dừng dưới gầm cầu để mặc áo mưa.

Các câu hỏi trong bài trích từ bộ 600 câu hỏi sát hạch, áp dụng đến hết 28/02/2027. Thêm các câu cùng chủ đề: Lái xe khi trời mưa, sương mù, đường ngập.