Người đi bộ, người đi xe đạp vi phạm bị phạt thế nào

Luật giao thông không chỉ dành cho người lái ô tô, xe máy. Người đi bộ, người đi xe đạp, xe đạp điện cũng phải chấp hành và có thể bị phạt khi vi phạm. Mức phạt thấp hơn nhiều so với xe cơ giới, nhưng các lỗi này vẫn dễ dẫn tới va chạm. Bài này tổng hợp các mức phạt hiện hành.

Mức phạt theo Điều 9 và Điều 10 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, áp dụng từ 01/01/2025. Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/8/2026) sửa đổi một số điều của Nghị định 168 nhưng không sửa Điều 9, Điều 10 và các quy định khác được nêu trong bài. Cập nhật ngày 22/10/2026.

Xe đạp, xe đạp điện là loại xe gì

Theo khoản 2 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe thô sơ gồm xe đạp, xe đạp máy (gồm cả xe đạp điện), xe xích lô, xe lăn dùng cho người khuyết tật, xe vật nuôi kéo. Xe đạp máy là xe đạp có trợ lực từ động cơ, động cơ ngắt khi người lái dừng đạp hoặc khi xe đạt 25 km/h. Phương án đúng của câu trên là phương án 1.

Điều 31 của Luật quy định với người đi xe thô sơ:

• Xe đạp, xe đạp máy chỉ được chở một người; chở thêm một trẻ em dưới 07 tuổi thì được chở tối đa hai người.
• Người điều khiển và người ngồi trên xe đạp máy phải đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn và cài quai đúng quy cách.
• Xe thô sơ chỉ được đi hàng một, đi đúng phần đường dành cho xe thô sơ (nếu có); từ 18 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau phải có đèn hoặc báo hiệu ở phía trước và phía sau xe.

Mức phạt người đi xe đạp, xe đạp máy, xe thô sơ

Theo Điều 9 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cột căn cứ ghi điểm, khoản của Điều 9.

Ngoài ra:

• Người ngồi sau xe đạp, xe đạp máy dùng ô bị phạt 100.000 đến 200.000 đồng; bám, kéo, đẩy xe khác, mang vác vật cồng kềnh bị phạt 200.000 đến 250.000 đồng (khoản 1, điểm đ khoản 2 Điều 12).
• Xe thiếu bộ phận an toàn (với loại xe quy định phải có): không có còi hoặc chuông, đèn hoặc tấm phản quang phía trước, phía sau bị phạt 100.000 đến 200.000 đồng; không có phanh hoặc phanh không có hiệu lực bị phạt 300.000 đến 400.000 đồng (Điều 15).

Mức phạt người đi bộ

Theo khoản 1 Điều 30 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người đi bộ phải đi trên vỉa hè, lề đường, đường dành cho người đi bộ; nơi không có thì đi sát mép đường bên phải. Chỉ qua đường ở nơi có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt hoặc hầm dành cho người đi bộ. Nơi không có các báo hiệu này thì quan sát xe đang tới, chỉ qua đường khi bảo đảm an toàn và phải có tín hiệu bằng tay. Không được vượt qua dải phân cách, đu bám vào xe đang chạy.

Theo Điều 10 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

Trẻ em dưới 07 tuổi khi qua đường phải có người lớn dẫn dắt (điểm a khoản 2 Điều 30 của Luật). Ở phía người lái xe, không nhường đường cho người đi bộ cũng bị phạt nặng; xem bài Mức phạt không nhường đường người đi bộ.

Đi xe đạp sau khi uống rượu, bia

Phương án đúng là phương án 1: người điều khiển xe đạp cũng thuộc đối tượng bị cấm. Khoản 2 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 cũng nghiêm cấm điều khiển phương tiện mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, không phân biệt loại xe. Như bảng trên, người đi xe đạp có nồng độ cồn bị phạt theo ba mức, từ 100.000 đồng đến 600.000 đồng.

Không trừ điểm, nhưng có thể bị tạm giữ xe

• Không trừ điểm: Điều 9 và Điều 10 không có khoản trừ điểm giấy phép lái xe. Bảng các lỗi bị trừ điểm có ở bài Bảng trừ điểm giấy phép lái xe theo từng lỗi.
• Có thể bị tạm giữ xe: theo điểm d khoản 1 Điều 48 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người đi xe đạp, xe đạp máy, xe thô sơ vi phạm về nồng độ cồn, không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn, đi vào đường cao tốc và một số lỗi khác có thể bị tạm giữ xe để ngăn chặn ngay vi phạm. Chi tiết ở bài Lỗi nào bị tạm giữ phương tiện.

Học sinh đi xe đạp vi phạm

Theo điểm a khoản 1 Điều 5 Luật Xử lý vi phạm hành chính, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử phạt về vi phạm do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt về mọi vi phạm. Theo khoản 3 Điều 134 của Luật này:

• người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm thì không bị phạt tiền;
• người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị phạt tiền thì mức phạt không quá một nửa mức áp dụng với người thành niên; nếu không có tiền nộp phạt thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải nộp thay.

Mức nhẹ hơn không có nghĩa là vi phạm ít nguy hiểm hơn. Phụ huynh nên nhắc con đi đúng phần đường, không đi dàn hàng ngang, không buông tay lái và đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện.

Đi bộ, đi xe đạp an toàn

• Qua đường ở vạch kẻ đường, nơi có đèn tín hiệu hoặc cầu vượt. Nơi không có, quan sát kỹ hai phía, giơ tay ra hiệu và đi dứt khoát, không chạy ngang đầu xe.
• Đi xe đạp sát bên phải, đi hàng một, ra tín hiệu bằng tay trước khi rẽ.
• Đi xe đạp ban đêm thì bật đèn, gắn tấm phản quang phía trước và phía sau.
• Không dùng điện thoại, không đeo tai nghe khi đi xe; với xe đạp điện, đội mũ bảo hiểm và cài quai cho cả người ngồi sau.

Các tình huống người đi bộ trong đề thi lý thuyết có ở bài Câu điểm liệt khi gặp người đi bộ và trẻ em.