Mức phạt không nhường đường xe ưu tiên

Với xe cứu thương hay xe chữa cháy, vài phút chậm trễ có thể ảnh hưởng tới tính mạng và tài sản của người khác. Vì vậy luật yêu cầu mọi người tham gia giao thông nhường đường khi xe ưu tiên phát tín hiệu. Bài này tổng hợp mức phạt khi không nhường đường xe ưu tiên với ô tô, xe máy, xe đạp, và cách nhường đường đúng.

Mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/8/2026). Nghị định 238/2026/NĐ-CP không sửa các quy định về xe ưu tiên trong Điều 6, Điều 7 và Điều 9, nên các mức dưới đây giữ nguyên như khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP bắt đầu áp dụng từ 01/01/2025. Cập nhật ngày 22/10/2026.

Xe ưu tiên gồm những xe nào

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật số 36/2024/QH15), xe ưu tiên gồm, theo thứ tự được đi trước khi qua nơi giao nhau:

1. Xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ chữa cháy.
2. Xe của lực lượng quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường.
3. Xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu.
4. Xe hộ đê đi làm nhiệm vụ; xe đi làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc trong tình trạng khẩn cấp.
5. Đoàn xe tang.

Bốn nhóm đầu phải có tín hiệu ưu tiên. Theo khoản 3 Điều 27 (điểm a, điểm b được sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15, áp dụng từ 01/7/2026), màu đèn ưu tiên như sau:

Luật yêu cầu gì khi gặp xe ưu tiên

Khoản 5 Điều 27 của Luật yêu cầu: khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường, không được gây cản trở. Trạm thu phí phải ưu tiên cho xe ưu tiên qua trạm trong mọi tình huống. Ngoài ra, điểm g khoản 6 Điều 14 không cho vượt xe khi gặp xe ưu tiên, và điểm l khoản 3 Điều 12 yêu cầu quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại khi gặp xe ưu tiên.

Đáp án là phương án 1, đúng khoản 5 Điều 27. Tăng tốc độ hay đi sát lề trái đều sai.

Bảng mức phạt

Lỗi này bị trừ 4 điểm với cả ô tô lẫn xe máy, ngang với lỗi dùng điện thoại khi lái xe. Mỗi giấy phép lái xe có 12 điểm; cách trừ và phục hồi điểm có ở bài Điểm giấy phép lái xe: bị trừ khi nào, phục hồi ra sao.

Xe thường lắp đèn, còi ưu tiên cũng bị phạt

Chỉ xe ưu tiên mới được lắp và dùng thiết bị phát tín hiệu ưu tiên, và phải có giấy phép (khoản 6 Điều 27 của Luật giao Chính phủ quy định chi tiết). Xe không được quyền ưu tiên mà lắp đặt, sử dụng thiết bị này thì bị phạt:

Những chỗ hay nhầm

• Chỉ khi xe ưu tiên đang phát tín hiệu đi làm nhiệm vụ. Mức phạt áp dụng với hành vi không nhường đường hoặc cản trở xe "đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ". Một xe cứu thương hay xe công an không bật tín hiệu thì đi như xe thường.
• Không được vượt xe ưu tiên đang phát tín hiệu.

Đây là câu điểm liệt với hạng B trở lên. Xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên thì "Không được vượt" (câu 98), dù đường vắng hay đang ở nơi giao nhau.

• Nhường đường nhưng vẫn phải an toàn. Đi sát lề phải hoặc dừng lại, không phanh gấp, không đánh lái đột ngột, không bám theo sau xe ưu tiên để đi nhanh.
• Đoàn xe tang là xe ưu tiên nhưng không thuộc nhóm phải có đèn, còi ưu tiên theo khoản 3 Điều 27.

Nhường đường xe ưu tiên đúng cách

• Nghe còi, thấy đèn thì quan sát ngay qua gương để biết xe ưu tiên đang tới từ hướng nào.
• Bật tín hiệu rẽ phải, giảm tốc độ và đi sát lề phải. Đường hẹp hoặc đông thì dừng hẳn ở chỗ an toàn.
• Ở nơi giao nhau, xe ưu tiên được đi trước xe khác từ bất kỳ hướng nào tới (khoản 2 Điều 27). Đừng đi tiếp vào nơi giao nhau khi xe ưu tiên đang tới.
• Khi xe ưu tiên đã qua, quan sát rồi mới trở lại làn, vì có thể còn xe ưu tiên khác đi sau.

Các câu hỏi thi về xe ưu tiên được giải thích ở bài Câu hỏi về xe ưu tiên và Sa hình có xe ưu tiên.