Mức phạt đi xe máy trên vỉa hè

Khi đường ùn tắc, nhiều người cho xe máy leo lên vỉa hè để đi cho nhanh. Vỉa hè là chỗ của người đi bộ, nên đây là lỗi bị phạt khá nặng và bị trừ điểm giấy phép lái xe. Bài này tổng hợp mức phạt với xe máy và ô tô, cùng trường hợp được phép đi qua vỉa hè.

Mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, áp dụng từ 01/01/2025. Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/8/2026) sửa đổi một số điều của Nghị định 168 nhưng không sửa các quy định về đi xe trên vỉa hè dưới đây. Cập nhật ngày 22/10/2026.

Luật quy định gì về vỉa hè

Theo khoản 1 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người tham gia giao thông phải đi đúng làn đường, phần đường quy định. Khoản 1 Điều 30 của Luật quy định người đi bộ phải đi trên vỉa hè, lề đường, đường dành riêng cho người đi bộ. Với xe máy, điểm b khoản 3 Điều 33 cấm người lái xe mô tô, xe gắn máy đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác.

Đây là câu điểm liệt trong đề thi lý thuyết:

Phương án đúng là "Cả hai ý trên" (câu 71). Đi xe dàn hàng ngang, đi vào phần đường của người đi bộ, dùng ô, thiết bị âm thanh đều là hành vi người lái xe máy không được làm theo Điều 33 của Luật.

Mức phạt đi xe trên vỉa hè

Với xe máy, lỗi đi trên vỉa hè nằm cùng điểm a khoản 7 Điều 7 với lỗi đi ngược chiều, nên mức phạt bằng nhau. Mức phạt đi ngược chiều có ở bài Mức phạt đi ngược chiều, đi vào đường cấm.

Trừ 2 điểm hay 4 điểm nghĩa là giấy phép lái xe còn 10 hoặc 8 điểm trên 12 điểm. Giấy phép tích hợp cả hạng mô tô và hạng ô tô thì đi xe máy vi phạm bị trừ vào phần mô tô, lái ô tô vi phạm bị trừ vào phần ô tô (điểm d khoản 1 Điều 50 Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Cách trừ, phục hồi điểm có ở bài Điểm giấy phép lái xe.

Trường hợp được đi qua vỉa hè

Cả hai quy định đều có cùng một ngoại lệ: đi qua vỉa hè để vào nhà, cơ quan. Ví dụ nhà, cơ quan, cửa hàng của bạn nằm sau vỉa hè thì bạn được cho xe đi qua phần vỉa hè đó để vào.

Ngoại lệ này chỉ để đi qua, không phải để chạy dọc vỉa hè. Khi đi qua, bạn nên đi chậm, nhường người đi bộ đang đi trên vỉa hè và chỉ đi ở chỗ thuận tiện, không đi thẳng qua hàng người.

Không nhầm với đỗ, để xe trên vỉa hè

Đi xe trên vỉa hè khác với dừng, đỗ, để xe trên vỉa hè. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

Hai lỗi này không bị trừ điểm. Văn bản chỉ phạt việc đỗ, để xe trên vỉa hè trái phép, trái quy định. Các lỗi dừng, đỗ khác có ở bài Mức phạt dừng xe, đỗ xe sai quy định.

Lỗi đi xe trên vỉa hè cũng không nằm trong danh sách lỗi bị tạm giữ xe ngay ở khoản 1 Điều 48 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Xem bài Lỗi nào bị tạm giữ phương tiện.

Khi đường ùn tắc

Phương án đúng là phương án 3: kiên nhẫn, chấp hành hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc đèn tín hiệu, đi đúng phần đường bên phải. Câu hỏi khác trong bộ đề cũng xếp việc "đi trên vỉa hè, tận dụng mọi khoảng trống để nhanh chóng thoát khỏi nơi ùn tắc" (câu 201) vào nhóm hành vi thiếu văn hóa.

Vài lý do nên ở lại lòng đường dù đang tắc:

• Vỉa hè là chỗ an toàn duy nhất của người đi bộ. Trẻ em, người già, người khuyết tật có thể bước ra bất cứ lúc nào, nhất là ở cửa nhà, cửa hàng.
• Lên xuống vỉa hè dễ mất lái. Bậc vỉa hè cao, mép gạch trơn khi trời mưa, xe có thể trượt bánh khi leo lên hoặc nhảy xuống.
• Không nhanh hơn bao nhiêu. Vỉa hè có cây, cột điện, hàng quán, xe đang để; khi nhiều xe cùng lên vỉa hè thì vỉa hè cũng tắc.

Khi tắc đường, bạn giữ xe đúng phần đường bên phải, chờ tín hiệu và hướng dẫn. Các câu khác về văn hóa giao thông có ở bài Trọn bộ 25 câu chương II: văn hóa giao thông, đạo đức, PCCC, cứu hộ.