Thi lý thuyết vấn đáp: ai được thi, thi thế nào

Thông tư 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an quy định sát hạch lý thuyết làm trên máy tính. Chỉ có một trường hợp được thi bằng hình thức hỏi - đáp: người dân tộc thiểu số không biết đọc, viết tiếng Việt, thi bằng lái xe mô tô hạng A1 (điểm b khoản 1 Điều 4 và Điều 14 Thông tư 108).

Người không quen dùng máy tính, người lớn tuổi hay người thi các hạng khác vẫn làm bài trên máy. Bài này giải thích ai được áp dụng, bài thi hỏi - đáp diễn ra thế nào và nên chuẩn bị gì.

Ai được thi hỏi - đáp

Như vậy, điều kiện là cả hai: thuộc người dân tộc thiểu số và không biết đọc, viết tiếng Việt. Quy định chỉ áp dụng cho hạng A1, không áp dụng cho hạng A dù cũng là xe mô tô hai bánh.

Người khuyết tật có quy định riêng về cách tổ chức phần thi thực hành (nơi thi, số sát hạch viên chấm trực tiếp), nhưng phần lý thuyết vẫn làm trên máy như mọi người (Điều 13).

Học trước khi thi

Muốn dự sát hạch, thí sinh phải hoàn thành khóa đào tạo (Điều 15 Thông tư 108). Điều 12 Thông tư 14/2025/TT-BXD của Bộ Xây dựng có quy định riêng cho người dân tộc thiểu số không biết đọc, viết tiếng Việt học hạng A1:

• Lớp học phải giảng dạy riêng và có người phiên dịch tiếng dân tộc thiểu số.
• Cách dạy bằng hình ảnh trực quan, tranh vẽ biển báo, mô hình, sa hình, kỹ năng xử lý tình huống giao thông; hỏi - đáp và thực hành làm mẫu.

Khi đăng ký học, bạn nên nói rõ với cơ sở đào tạo là cần lớp có phiên dịch, để cơ sở xếp lớp và hướng dẫn hồ sơ dự thi.

Bài thi hỏi - đáp diễn ra thế nào

Điều 14 dẫn tới mục II phần A Phụ lục I Thông tư 108. Trình tự ở đó như sau (xem thêm lưu ý về mốc áp dụng ở mục dưới):

1. Mỗi khu vực thi có ít nhất 2 sát hạch viên. Thí sinh thi lần lượt từng người.
2. Bạn chọn ngẫu nhiên 1 đề. Đề do Phòng Cảnh sát giao thông lựa chọn trong bộ câu hỏi sát hạch do Cục Cảnh sát giao thông ban hành.
3. Sát hạch viên thứ nhất đọc câu hỏi và quan sát bạn cùng người phiên dịch.
4. Người phiên dịch dịch câu hỏi, dịch câu trả lời của bạn và báo câu trả lời cho sát hạch viên. Người phiên dịch không được chọn đáp án thay bạn.
5. Sát hạch viên thứ hai đánh dấu nhân (x) vào ô tương ứng với câu trả lời của bạn. Không dùng bút mực đỏ hay bút chì để đánh dấu.
6. Hết giờ, sát hạch viên thu bài, chấm theo đáp án, ghi điểm và thông báo kết quả. Bạn ký xác nhận hoặc điểm chỉ vào biên bản kết quả; người phiên dịch cũng ký xác nhận.

Phòng thi có quy chế như phòng thi trên máy: không mang tài liệu, điện thoại di động hay thiết bị kỹ thuật vào phòng, không trao đổi. Quy định này áp dụng cho cả người phiên dịch. Người vi phạm bị lập biên bản và báo cáo Hội đồng sát hạch. Người phiên dịch cũng phải cung cấp thông tin cá nhân để sát hạch viên đối chiếu. Xem thêm bài Quy chế phòng thi.

Số câu, thời gian, điểm đạt

Theo mục II phần A Phụ lục I Thông tư 108:

Phụ lục này không nhắc tới câu điểm liệt, giống đề thi trên máy của Thông tư 108.

Lưu ý về mốc áp dụng. Khoản 2 Điều 41 Thông tư 108 quy định nội dung sát hạch lý thuyết tại khoản 4 Điều 4 (dẫn tới các phụ lục, trong đó có Phụ lục I) áp dụng từ 01/3/2027. Thông tư không ghi rõ bài hỏi - đáp trong thời gian từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027 dùng số câu, thời gian làm bài nào. Nếu bạn thi trong khoảng này, hãy hỏi cơ sở đào tạo hoặc Phòng Cảnh sát giao thông nơi nộp hồ sơ về số câu, thời gian làm bài.

Sau phần lý thuyết

Đạt lý thuyết thì bạn thi thực hành lái xe trong hình như các thí sinh hạng A1 khác (khoản 2 Điều 14). Trượt lý thuyết thì không được thi thực hành; phần lý thuyết đã đạt được bảo lưu 1 năm (Điều 12). Xem bài Trượt lý thuyết thì sao và Quy trình một ngày thi sát hạch.

Từ 01/01/2027, thí sinh xác thực thông tin cá nhân qua phần mềm định danh và xác thực điện tử trước khi thi (khoản 5 Điều 41). Người thân nên giúp bạn chuẩn bị tài khoản định danh điện tử từ trước.

Gia đình có thể giúp thế nào

• Ôn cùng người thân biết chữ. Đề hỏi - đáp lấy từ bộ câu hỏi sát hạch do Cục Cảnh sát giao thông ban hành. Người thân có thể đọc các câu của hạng A1 trong app (250 câu thuộc bộ câu hỏi hiện hành) rồi dịch, giải thích cho bạn. Chọn hạng A1 ở trang Chọn hạng và bắt đầu với câu điểm liệt.
• Bắt đầu từ câu có hình. Câu biển báo và sa hình có hình minh họa, người thân dễ chỉ vào hình để giải thích.
• Tập trả lời to, rõ ràng. Trong phòng thi, câu trả lời đi qua người phiên dịch. Trả lời rõ giúp người phiên dịch báo đúng ý bạn.

Nếu bạn đọc được tiếng Việt nhưng chưa quen máy tính, bạn vẫn thi trên máy. Thao tác không khó; xem cách làm ở bài Thi lý thuyết trên máy tính và làm vài đề thi thử trong app cho quen tay.